Het datacenter word steeds belangrijker…

 

Credit: Cisco

My cloud rules…

Enige tijd geleden, tijdens een verhitte Twitter conversatie tussen cloud guru’s en evangelisten, stelde ik mijn lijst met cloud regels op. Aangezien Twitter nogal ongenuanceerd is met een beperkt aantal karakters volgt hier een samenvatting met wat tekst en uitleg:

Regel 7

Er is veel discussie over cloud definities. Wat is nu wel en wat is nu niet cloud ? De meest gebruikte definitie is die van NIST (pdf).

Echter kijkend naar de ontwikkelingen in de markt en de volwassenheid van de oplossingen , ga ik echter een stapje verder: een generieke definitie van cloud is op dit moment niet relevant.
De scope van o.a. de NIST definitie is op dit moment al erg breed. Met alle ontwikkelingen die er nog komen, zullen we de definitie steeds moeten aanpassen. Over een paar jaar zullen veel van deze ontwikkelingen zo gewoon zijn voor ons dagelijks IT gebruik, dat we het niet meer cloud zullen noemen. Daar waar een ‘definitie’ voor cloud wel van toepassing is, is binnen je eigen organisatie. Dat bevorderd de communicatie tussen bijvoorbeeld IT en de business.
De inhoud van die definitie is opzicht niet eens zo heel relevant, als je maar iets gezamenlijks afspreekt.
Tussen jou en alle leveranciers… tja, daar ga je gedurende de hele cloud hype fase nooit uitkomen. Zodra we in Gartners "Trough of Disillusionment" komen zullen alle marketing afdelingen snel afscheid willen nemen van de cloud term.
Om met de woorden van Simon Wardley te eindigen: Cloud; It’s like computers on the internet, innit?!?

Regel 6

Voordat je cloud computing gaat inzetten als middel, dien je een exit strategie te formuleren. Bij de meeste cloud oplossingen maak je jezelf enigszins afhankelijk van een leverancier of een technologie. Dit is soms omdat er data opslag plaats vind bij de leverancier of wegens het afstemmen van je architectuur of ontwerpen op die van de leverancier.

Je dient dus een plan te hebben om afscheid te kunnen nemen van de cloud leverancier. “Hoe krijg ik mijn data terug?” bijvoorbeeld.

Regel 5

Diverse nieuwe applicatie frameworks geven de mogelijkheid om applicaties te ontwikkelen die minder gevoelig zijn voor de variabele performance van het basis netwerk dat ‘het internet’ heet. Dit is nodig omdat de gebruiker van de applicatie soms de functionaliteit via een mobiele internet verbinding gebruikt en dan weer via een ADSL2 verbinding. Daarnaast levert de manier waar op het internet technisch is uitgelegd altijd variabele performance. De nieuwe technologische mogelijkheden zorgen er voor dat men zich minder druk hoeft te maken over latency. (denk aan video streaming zoals Netflix doet)

Zie ook: http://jwiersma.wordpress.com/2011/01/08/paas-de-toekomst-van-programmeren-1/

Regel 4

Bij het bouwen van cloud applicaties dient men rekening te houden met uitval van software, delen van hardware, complete servers en zelfs complete datacentra. Dit betekend bijvoorbeeld op een juiste manier om gaan met state en stateless.

De nieuwe applicatie framewerken en vooral de PAAS oplossingen die geboden worden, hebben hier voor diverse standaard mogelijkheden.

Zie: http://jwiersma.wordpress.com/2011/01/08/paas-de-toekomst-van-programmeren-1/

Regel 3

Veel IT-ers stappen de cloud wereld in met het idee dat ze hun gedachtegoed, ontwerpen en applicaties zo mee kunnen mee nemen en ‘in de cloud kunnen gooien’. Zo werkt dat echt niet.

Om goed in een cloud omgeving van een leverancier te kunnen werken moet je hun architectuur en ontwerpen goed begrijpen en kunnen toepassen.

Zie:
http://jwiersma.wordpress.com/2011/02/21/mijn-cloud-is-beter-dan-die-van-jou/
http://jwiersma.wordpress.com/2011/04/22/mestvorkknuppels-uit-de-stal-de-cloud-is-down/

Regel 2

Cloud geeft de mogelijkheid om functionaliteit die uitermate gestandaardiseerd is (commodity IT) buiten de organisatie te plaatsen en je te concentreren op zaken die je een voordeel geven op de concurrentie.

Zo levert het hebben van een tekstverwerker of een spreadsheet programma al lang geen voordeel meer op; de concurrentie kan deze ook gewoon kopen en implementeren. De vraag is dus hoeveel geld je moet uitgeven om deze functionaliteit in eigen huis te ontwikkelen en beheren.

Zie:
http://jwiersma.wordpress.com/2010/11/06/en-dan-die-applicatie-naar-de-cloud-toe/
http://jwiersma.wordpress.com/2011/01/31/de-nieuwe-overheid-i-strategie-cloud/ (laatste paragraaf)

Regel 1

Cloud is vooral voor en door de eindgebruiker. Daarbij moet de IT-er vooral de organisatie helpen in te transitie. Een afwerende houding op dat vlak zal cloud computing niet buiten te deur houden en zal de eindgebruiker naar Schaduw-IT drijven.

Deze regel is beschreven in ‘de opkomst van Schaduw-IT’: http://jwiersma.wordpress.com/2011/07/06/de-opkomst-van-schaduw-it/

Dat cloud gedoe… kost mij mijn baan…

Als het om cloud computing gaat zijn vaak (enterprise) IT-ers er als de kippen bij om me te vertellen dat het allemaal toch niet gaat werken, onveilig en onstabiel is. Ik heb vaak grotere discussies met mijn IT vakbroeders dan met de business zijde van de organisatie.

In een recente discussie over de implementatie van cloud computing bromde een IT-er: “dat cloud gedoe… dat kost me nog eens mijn baan…”.

Als je sommige berichten (en marketing) rond cloud mag geloven, heeft hij gelijk. ‘Zet al je IT maar buiten de deur en in de cloud… en je leven word een stuk beter’, lijken deze verhalen te zeggen. Daarbij ‘gaan de kosten flink omlaag, want je hebt geen IT-er meer nodig’.

Als je jaren hebt gewerkt aan de implementatie van een stuk infrastructuur en de optimalisatie daar van, en er komt nu een leverancier langs die met het bovenstaande je levenswerk afdoet als een hobby project… ja, dan zou ik ook boos worden.

Zoals altijd ligt de echte waarheid ergens in het midden. Een kleine voorspelling hoe het de komende jaren gaat uitspelen:

 

1. Kleine en startende ondernemingen zullen standaard kiezen voor cloud services en niet meer voor eigen (small business) servers in de meterkast.
2. Grotere ondernemingen starten met experimenteren met cloud computing. Als eerste zullen hier de SAAS en IAAS services getest worden omdat hier de meeste standaard (commodity) services te vinden zijn. Ook zullen (net als met de start van Virtualisatie) als eerste OTA diensten naar de cloud gaan.
3. De snelheid van de migratie zal per sector verschillen en waarschijnlijk ook per land of wereld deel. Dit zal voornamelijk samenhangen met wetgeving en voor die sector geldende regels.
4. Daar waar services niet naar de cloud kunnen, zullen steeds meer CIO’s kiezen voor ‘cloud-in-a-box’ diensten. Daarbij word een bepaalde service, volledig extern beheerd, in het eigen datacenter geplaatst. IAAS services zullen als eerste geschikt zijn voor dit soort modellen.
5. ICT-Innovatie zal in een hoger tempo nieuwe services en oplossingen leveren. Cloud is hier een motor voor. Veel van die ontwikkelingen zullen ook uit de labs van de cloud services providers zelf komen. Zie: De Formule 1 van ICT.

Dit alles betekend nogal wat voor de ICT-er van nu. Al eerder gaf ik een beschrijving van de impact die PAAS op mijn collega software ontwikkelaars kan hebben. IAAS heeft een mogelijk nog grotere impact op de IT infrastructuur ontwikkelaars en beheerders.

Sommige mensen zien alle veranderingen als een kans en andere als een bedreiging. Feit is echter dat ICT altijd een snel veranderd vakgebied is geweest en zal blijven;

In het begin van mijn ICT carrière begon ik met Windows NT 3.51 aan de workstation kant en Novell NetWare 3.12. Binnen enkele jaren en vele uren aan zelf/avond studie had ik mezelf voorzien van certificaten van Certified Novell Administrator (CNA) tot tig examens verder MCNE. Ik kende werkelijk bijna elk commando uit mijn hoofd met volledige opties en wist blind te navigeren binnen bepaalde menu’s.

Allemaal kennis waar ik 10 jaar later niets meer aan heb… Verandering is de enige constante in het ICT vakgebied.

Nieuwe kansen.

Zolang je bereid bent te veranderen en bijscholen en te gaan voor nieuwe uitdagingen, zijn er een hoop kansen:

1. Krapte op de arbeidsmarkt; In de komende jaren zullen de baby-boomers met pensioen gaan. Dit geeft mijn generatie de last voor het ophoesten van de pensioen premies, maar geeft ook een hoop krapte op de arbeidsmarkt. Al die mensen die nodig zijn om de cloud services te bouwen, onderhouden en adviseren moeten tenslotte ergens vandaan komen.
2. Jevons paradox; Zoals ik in een eerder blog al beschreef zorgen de dalende kosten voor opslag en rekenkracht voor een stijgende vraag. Sommige cloud services groeien op dit moment al met 1000-en fysieke servers per maand en deze vraag zal nog explosief blijven groeien. Dit moet allemaal gebouwd en beheerd worden.
3. Onopgeloste puzzels; Voor ons ICT-ers zijn er nog een hoop onopgeloste uitdagingen. Denk aan het goed kunnen verwerken en beschikbaar maken van grote hoeveelheden data bijvoorbeeld. Dit zijn technologische problemen waarbij we slechts aan de vooravond staan van de oplossing. Zeker hoger in de ICT-stack (of OSI lagen) zijn er nog voldoende uitdagingen te vinden.

In de komende jaren zullen bepaalde banen verdwijnen en zullen er nieuwe ontstaan. Aan de cloud aanbieders kant zal een vraag ontstaan naar mensen die grootschalige, multitendant, infrastructuren kunnen ontwerpen, bouwen en onderhouden. Hierbij zal expertise worden gezocht in parallel processing, virtualisatie, energie management en koeling, security en encryptie, high-speed netwerken en data caching (CDN) en gerelateerde vakgebieden. Daarnaast zal veel software moeten worden herschreven om (efficiënt) te kunnen werken op een cloud platform.

Aan de eindgebruikers kant zal, nu we de transitie maken naar een utility en services model, de vraag naar IT-ers voor het bouwen en onderhouden van in-huis systemen zien afnemen. De vraag naar kennis en skills rond informatie management, proces ontwerp en automation zullen echter toenemen. Er zullen ook nieuwe IT rollen ontstaan. Een ‘(cloud) services broker’ zou een rol kunnen zijn waarbij deze persoon de brug vormt tussen (externe) cloud services en de interne business units. Dit zullen steeds meer regie functies worden. Binnen bedrijven die op dit moment een agressief cloud adoptie beleid toepassen, is die wijziging binnen hun IT afdelingen al te zien; de grote van de IT afdeling neemt af, maar de meer senioren en strategische rollen nemen toe.

Aan beide zijde (cloud aanbieder en afnemer) zal de vraag toenemen voor IT-ers die over de traditionele silo’s heen kunnen denken en ontwerpen. Dit is terug te zien aan de opkomst van DevOps aan de cloud provider kant en de vraag naar cloud/services architecten aan de afnemer kant. Deze vaardigheid, om relaties tussen diverse IT disciplines te kunnen onderscheiden en bouwen, is iets wat ontstaat uit het werken en ervaring op doen in verschillende rollen gedurende je carrière. Met de naderende krapte op de markt, zal er flink gevochten worden om dit senioren ontwerpers/architecten. Zoals Gartner analist Dave Cappuccio opmerkte:

…sit back and think about the most valuable people in the IT organization — those people who always get the projects handed to them, because we know they’ll get things done, regardless. If you look at the strengths they bring to any project, it’s rarely depth of knowledge (the vertical T), but breadth of understanding (all the linkages). Drill-down specialists are available in all disciplines, but the linkage masters are hard to find.

(Het gehanteerde T-profiel word ook beschreven in het uitstekende boek: “Leidinggeven aan professionals? Niet doen!” van Mathieu Weggeman.)

Dit alles schetst dus juist een rooskleurig beeld voor de IT-er. Veel kansen om met nieuwe technologie aan de slag te kunnen in omgevingen die groter zijn en worden dan ooit. Het betekend echter wel dat er flink gewerkt moet worden aan het verweven van de juiste skill-sets.

Neem afscheid van het Iejoor complex

Zoals Mike Manos recent aan gaf, hebben veel datacenter managers (en IT-ers) last van het Iejoor complex en gedragen zich als die ‘sombere knuffelezel’ (3:43), als het gaat om cloud computing:

Dus tijd voor actie en tijd om de kansen te pakken:

 

Meer Cloud en werk:

• Data Center Staffing – Crisis Looming or Opportunity Waiting?
• Cloud Careers: New Titles and Tasks Emerge
• Cloud conjures up new IT roles; apps & business issues are front & center
• Creating A New Generation Of Cloud Professionals

De opkomst van schaduw IT

Zoals ik eerder in presentaties en andere blogs schetste is de technologische wereld om ons heen de afgelopen jaren aardig snel veranderd. De techniek heeft in vele huizen een PC en internet gebracht en tenminste 1 tot enkele mobieltjes, waar van steeds meer met mobiel internet. Deze geleverde techniek is ook gemakkelijker geworden en gebruiksvriendelijker. De iPad is daar een voorbeeld van; eenvoud, gebruiksgemak, mobiel en overal verbinding.

Dit soort ontwikkelingen nemen ook vaak veel zorgen uithanden, die vroeger voor nogal wat uitdagingen zorgde. Met een aantal klikken word er gezorgd voor opslag van je data die altijd en overal (via internet) bereikbaar en toegankelijk is.

De persoonlijke ontwikkeling van mensen op technisch vlak heeft ook sprongen vooruit gemaakt. Het gemak waar mee de jongere generatie om gaat met nieuwe technologie staat in schril contrast tot de angst die veel oudere generaties kende voor technologische producten zoals de PC.

Deze twee trends zetten zich ook voort binnen bedrijven en hun IT voorziening. De afgelopen decennia lag de macht over het IT platform bij de IT afdeling. Deze bepaalde wat er goed was voor de organisatie en wat er wel en niet kon. De controle die de IT afdeling daarbij wilde hebben over de IT middelen stond regelmatig op gespannen voet met gebruiksvriendelijkheid en bruikbaarheid van deze middelen. De meeste eind gebruikers legde zich daarbij neer. Echter niet allemaal; zo heb ik in het begin van mijn IT carrière een jaar lang ‘kat en muis spelletjes’ gespeeld met scholieren om de school PC’s dicht gespijkerd te houden. Dit was een oneindig gevecht en eindigde in een echt onwerkbare situatie. (Daar op besloot ik het PC platform open te laten en aan de eindgebruiker terug te geven… wat uiteindelijk de beste zet bleek…)

Waar vroeger kantoor personeel misschien wel eens dacht “ik neem mijn laptop van thuis mee…”, had je daar niets aan omdat je deze meestal niet aan het bedrijfsnetwerk kon aansluiten. Mobiel internet heeft dat veranderd. Nu je op kantoor met je eigen mobiele internet verbinding aan de slag kunt, op je eigen smartphone/ipad/laptop, staat je weinig meer in de weg. Zo was het interne mail systeem al niet meer toereikend wegens de opgelegde mail quota van 250mb, dus je stuurde alles al door naar je Gmail account. Ook het delen van documenten bleek makkelijker via Dropbox of Google Apps. Contact zoeken met collega’s ? Dat doen we even via Yammer… en het CRM systeem hadden we ook niet meer nodig want Salesforce was beter en sneller bruikbaar. Deze trend word ook wel ‘schaduw-IT’  genoemd.

Cloud computing heeft een extra impuls gegeven aan het bovenstaande scenario. Met behulp van een creditcard kunnen niet alleen SAAS services (zoals beschreven in het stukje hier boven) maar ook IAAS en PAAS services. Bij PAAS services zien we ook de opkomst van eenvoudige programmeer platformen. Het zelf in elkaar zetten van Apps word daar mee ook gemakkelijk gemaakt voor de eind gebruiker.

Cloud computing is daar mee onderdeel van een eindgebruikers revolutie. Logisch dat het door veel IT-ers met achterdocht bekeken word.

De mensen van Centre4Cloud zetten deze revolutie vanuit het oogpunt van de CIO aardig neer; de governance op zijn kop en de macht bij de eindgebruiker: 

Uiteraard kan de IT afdeling het gebruik van cloud services verbieden en proberen op die manier maximale controle te houden. Het is echter een utopie om te denken dat dat ook zal lukken. De hoeveelheid cloud services zijn nu al legio en de mogelijkheden zijn bijna onbeperkt. Sinds de eindgebruiker ook de mogelijkheid heeft om zelf een netwerk verbinding mee te nemen (mobiel internet), zijn verbodsmaatregelen bijna on begonnen werk.

De IT-afdeling kan zich daarom beter richten op het faciliteren van de cloud mogelijkheden. Dit door samen met de gebruikers te kijken naar de selectie van de juiste cloud services en de beste manier om deze te integreren met de eigen in-huis ICT.

Dit alles sluit ook aan bij een andere manier van beveiligen van het bedrijfsnetwerk zoals bijvoorbeeld met Jericho concepten. Een aardige parallel hier in is te vinden in het gevecht dat BlackBerry voert op het vlak van enterprise IT, zoals recent in een artikel van Security Week stond:

Employees love choice, flexibility, and fashion. That is why they are buying iPads by the pallet-load. The rise of consumer-grade Post-PC devices means that IT security must say goodbye to standard hardware platforms, sanctioned corporate anti-malware software, and consistently enforced security policies. That is why they are concerned, and why worried IT managers are RIM’s natural target audience.

Seen against the backdrop of consumerization, the PlayBook’s relative success or failure in the enterprise market is nothing less than a referendum on IT’s ability to impose its will as we enter the Post-PC era. The PlayBook device is essentially IT’s last stand. Will safe, IT-sanctioned devices win, or take a back seat to employee and consumer tastes?

Ondertussen in IT-land…

Binnen de IT afdelingen loopt op dit moment de druk op; de budgetten staan onder druk, prestatie is onder de maat en business eigenaren vragen zich af waarom de opslag bij Amazon zoveel goedkoper is dan de eigen opslag…

De IT-ers doen waar ze goed in zijn: consolideren, invoeren van nieuwe technieken als virtualisatie, door voeren van shared service centra… Op zich allemaal niets nieuws onder de zon voor de IT.

Dit zien we bijvoorbeeld bij onze Nederlandse overheid ook terug; datacenter consolidatie en meer samen werken. We weten ook al lang dat dit niet slaagt zonder goede afspraken en procedures. Dus de governance moet ingeregeld worden, ITIL boeken uit de kast, beveiligingsconcepten op elkaar afstemmen… Zaken die we ook al meer dan eens hebben gedaan in de IT.

Het aardige is echter, dat de wereld om de IT-er wel behoorlijk veranderd is. Terwijl de IT afdeling lekker met zich zelf bezig is, neemt de ‘schaduw-IT’  explosief toe. Deze wacht namelijk niet tot alle processen netjes op orde zijn en systemen geconsolideerd. De eindgebruiker wil en moet namelijk verder… en zoekt daar in zijn eigen weg.

Daar ligt dus de echte uitdaging voor de huidige CIO; de juiste balans vinden tussen het ondersteunen van de eind gebruiker met cloud services en ondertussen zijn eigen winkel verbouwen.

En bij dat laatste… komt wel wat ‘creative destruction‘ kijken.  

Mestvork&knuppels uit de stal… de ‘cloud’ is down!

Gisteren ging een deel van de Amazon AWS dienst verlening plat. Amazon melde het volgende:

“A networking event early this morning triggered a large amount of re-mirroring of EBS volumes in US-EAST-1,” Amazon said in a status update just before 9 am Pacific time. “This re-mirroring created a shortage of capacity in one of the US-EAST-1 Availability Zones, which impacted new EBS volume creation as well as the pace with which we could re-mirror and recover affected EBS volumes. Additionally, one of our internal control planes for EBS has become inundated such that it’s difficult to create new EBS volumes and EBS backed instances.

De verstoring kwam kort gezegd neer op de uitval van 1 van de Amerikaanse beschikbaarheids zones. De overige zones draaide wel gewoon door. Als gevolg hier van waren ook enkele andere ‘cloud’ services (voornamelijk SAAS), die boven op AWS gebouwd zijn, uitgevallen. Een lijst hier van werd gepubliceerd op http://ec2disabled.com/

Al snel zagen we dat de cloud tegenstanders de mestvorken en knuppels uit de stal hadden gehaald… want ‘de cloud’ had eindelijk zijn ware aard laten zien… en had gefaald.

Dit gebeurde al eerder, zoals mijn DatacenterPulse collega Tim Crawford in zijn blog aanhaalt:

• Oct 14, 2009   Microsoft Sidekick Data Loss
• Jun 29, 2009   Rackspace Data Center Outage
• May 14, 2009  Google Outage
• Mar 21, 2009   Carbonite Storage Failure

Ook bij deze uitval stonden mensen op de barricade te schreeuwen dat cloud niet betrouwbaar was. Voor leveranciers (en ICT-ers) waar voor de cloud ontwikkeling een bedreiging is (reëel of niet..), is dit een uitstekende gelegenheid om weer wat FUD rond te strooien. Deze tactiek haalde ik al eerder aan in mijn blog: Controle en Vertrouwen; sleutels voor cloud. Hierbij gaf ik ook aan dat het vertrouwen gemakkelijk geschaad word:

Het vertrouwen in cloud computing is iets wat gemakkelijk te schenden is. Het traditionele datacenter leeft redelijk ‘onder de radar’ als het gaat om uitval. Meestal raakt uitval daar slechts enkele applicaties of een deel van de business. Deze uitval kan wel degelijk een grote impact hebben op de productiviteit van een organisatie maar het zal nooit de mate van negatieve publiciteit krijgen die cloud providers ontvangen.

Een vliegtuig crash komt wel in het nieuws, maar de 1000-en auto ongelukken die zelfde dag meestal niet.

Opvallend was echter ook dat een aantal andere cloud services, waar van bekend is dat ze op AWS draaien, gewoon in de lucht waren. Grootste voorbeelden waren Netflix en Twilio.

Referentie architectuur…

In voorgaande blogs gaf ik ook al aan, dat cloud adoptie en migratie draait om de adoptie van een referentie architectuur van iemand ander. Je gaat aan de slag op een IAAS of PAAS omgeving die door iemand anders ontworpen en gebouwd is. Dit men hun visie en gedachte goed. Je moet je dus aan hun regels houden;

Het begrijpen van de referentie architectuur en ontwerp principes van je cloud leverancier is bijzonder belangrijk. Zowel bij IAAS, als bij PAAS geld dat je applicatie of omgeving ontworpen moet zijn voor deel-systeem uitval. Zoals in de PAAS serie aangegeven:  ‘Cloud applications assume failure.’ Soms word dit ondervangen door de aangeboden frameworks, maar je moet dan wel begrijpen hoe deze werken.

Organisaties die niet geraakt werden door de AWS uitval begrepen de architectuur optimaal en hadden hun diensten bij ontwerp en bouw al verdeeld over meerdere geografische beschikbaarheids zones, zoals NetFlix in een presentatie (slide 32-35) eerder liet zien:

Verder zijn er diverse andere mogelijkheden om redundantie in te bouwen in een AWS omgeving. Zie diverse blogs met tips:

• Why Twilio Wasn’t Affected by Today’s AWS Issues
• Cloud Outages, Redundancy, and Unicorns
• Amazon Outage Concerns Are Overblown
• How to work around Amazon EC2 outages

Systeem uitval is een dagelijkse realiteit. Rond cloud computing word vaak geroepen dat ‘cloud omgevingen niet kunnen uitvallen’. De realiteit is echter dat cloud infrastructuren ook kunnen uitvallen. Het verschil tussen cloud en traditionele infrastructuur is echter dat cloud nieuwe (technologische) mogelijkheden biedt voor redundantie en het herstarten van de dienstverlening als deze uitval plaats vind.

We moeten dus blijkbaar nog wel leren om gaan met deze nieuwe vormen van beschikbaarheid en disaster recovery (DR)